Gezondheid Gezondheid castratie en sterilisatie van konijnen
Afdrukken E-mail

 Castratie en sterilisatie van konijnen

- Wat is castratie en sterilisatie?
- Waarom castratie of sterilisatie bij konijnen?
- Welke leeftijd?
- De voorbereidingen
- Zo gaat een castratie bij een mannetjes konijn
- Zo gaat een sterilisatie bij een vrouwtjes konijn
- Na de operatie

Wat is castratie en sterilisatie?

Het onvruchtbaar maken van een mannetjes konijn noemen we castratie. Tijdens zo'n castratie worden de geslachtsorganen (zaadballen) verwijderd.

Sterilisatie is het onvruchtbaar maken van een vrouwtjeskonijn. Officieel betekent het woord 'sterilisatie' dat alleen de eileiders van een vrouwtje (of zaadleiders van een mannetje) worden onderbroken of afgebonden. Maar wanneer men over het algemeen over een sterilisatie van een vrouwtjeskonijn spreekt, bedoelt men meestal dat de geslachtsorganen (zoals de baarmoeder, eierstokken en eileiders) worden verwijderd.

[terug naar boven]

Waarom castratie of sterilisatie bij konijnen?

Er zijn verschillende redenen om je konijn te laten 'helpen'. De belangrijkste reden voor veel mensen is omdat ze een mannetje en een vrouwtje hebben en geen jonkies willen. Maar wat niet veel mensen weten is dat er nog meer redenen zijn om je konijn te laten 'helpen'.

Gedragsproblemen

Ten eerste kan het helpen bij allerlei gedragsproblemen zoals onzindelijkheid en agressiviteit. Onzindelijkheid is vaak territoriaal gedrag. Met hun urine en keutels markeren ze hun territorium en bezittingen. Het beplassen van bezittingen wordt ook wel sproeien genoemd. Mensen worden ook vaak als bezit gezien en er zijn al vele mensen door een konijn besproeid.

Konijnen die niet geholpen zijn kunnen gefrustreerd raken als ze zich niet kunnen voortplanten. Hierdoor kunnen ze agressief worden of dingen gaan slopen. Ook komt het vaak voor dat mannetjes verliefd worden op hun verzorger. Ze draaien constant rond je voeten en soms proberen ze te paren met je schoenen of je arm.
Vrouwtjeskonijnen kunnen schijnzwanger worden. Ze denken dan dat ze zwanger zijn en gaan een nest bouwen dat ze heftig verdedigen tegen iedere 'indringer'. Na een paar dagen doet ze weer normaal, maar als dit vaak voorkomt kan ze behoorlijk gefrustreerd raken. Een gefrustreerd konijn is niet gelukkig en in zo'n situatie is het goed als je hem laat helpen.

Geholpen konijnen kunnen ook beter samen met andere konijnen. Het komt vaak voor dat konijnen die als jonkies bij elkaar zijn gezet op latere leeftijd met elkaar gaan vechten. Castratie of sterilisatie van beide konijnen kan ook hier een oplossing zijn.

Baarmoederkanker

Vrouwtjeskonijnen waar niet mee wordt gefokt, hebben een hoge risico om baarmoeder kanker te krijgen. Uit een studie van een populatie Witte Nieuw Zeelanders bleek dat 75% van de konijnen baarmoederkanker kreeg voor hun 6e levensjaar. Ook jonge konijnen van 18 maanden kunnen al baarmoederkanker krijgen, maar het komt het meest voor bij konijnen die ouder zijn dan 3 jaar.

[terug naar boven]

Welke leeftijd?

Een vrouwtje kan gesteriliseerd worden vanaf het moment dat ze geslachtsrijp is. Dit is meestal als ze 4 maanden oud is, maar veel dierenartsen wachten liever tot ze 6 maanden oud is.

Mannetjes kunnen gecastreerd worden zodra de testikels zijn ingedaald. Dit gebeurt meestal als ze 3 ½ maand oud zijn, maar veel dierenartsen wachten liever tot hij 5 maanden oud is.

Het is moeilijk te zeggen wanneer een konijn te oud is om 'geholpen' te worden. Het hangt heel erg af van hun lichamelijke conditie. Over het algemeen kan men zeggen dat een konijn van 6 jaar of ouder extra veel risico loopt bij de narcose en de operatie. Als je konijn ouder is dan 2 jaar kun je hem het beste van te voren goed na laten kijken, voordat je gaat opereren.

De voorbereidingen

Voordat je je konijn laat castreren of steriliseren is het belangrijk dat je een goede dierenarts hebt die verstand heeft van konijnen. Vraag aan je dierenarts hoe vaak hij deze operatie op konijnen uitvoert, en hoe vaak die operatie goed is gegaan (90% is te weinig). Als er konijnen zijn doodgegaan, vraag dan waardoor. En bespreek van te voren de hele operatie om er zeker van te zijn dat alles op de juiste manier verloopt.

Zorg dat je een aantal vrije dagen hebt. Vooral vrouwtjes komen na een sterilisatie slecht op gang en hebben veel zorg nodig. Als je de operatie voor een weekend bespreekt, zorg dan dat je het telefoonnummer van de weekend-dierenarts hebt.

Op de dag dat je konijn wordt geopereerd moet je konijn gezond zijn. Hij moet goed eten en drinken en de keutels moeten er mooi uit zien. Is dit niet het geval, stel dan de operatie een tijdje uit. Een konijn kun je beter niet laten opereren vlak nadat je konijn is gevaccineerd omdat een vaccinatie de weerstand verlaagt.

Je kunt je konijn een paar weken voor de operatie RecoVetsem van VSM gaan geven. Dit homeopathische middel zorgt ervoor dat je konijn snel weer herstelt na de operatie.
Ook kun je een paar dagen van te voren wat druppels Bach Bloesem Rescue Remedy door het drinkwater doen.

Zorg dat je konijnen EHBO-doos compleet is, zodat je alles bij de hand hebt als er na de operatie complicaties optreden. Eventueel kun je van te voren al oefenen met dwangvoeren, zodat jij en je konijn daar alvast aan wennen.

Haal al het groenvoer in huis dat je konijn lekker vindt. Na de operatie zal je konijn waarschijnlijk liever groenvoer dan konijnenvoer eten.

Voor de operatie mag je konijn niet vasten. Elke dierenarts die iets anders zegt, heeft weinig verstand van konijnen. Konijnen kunnen namelijk niet overgeven, dus is het ook niet nodig dat de maag leeg is tijdens de operatie. Het is juist erg belangrijk dat de maag en darmen van je konijn altijd goed gevuld blijven met voedsel. Anders krijg je na de operatie kans op stasis of andere spijsverteringsproblemen.

[verder naar castratie]

[verder naar sterilisatie]

[terug naar boven]

Zo gaat een castratie bij een mannetjes konijn

(let op: dit is een algemene beschrijving, het kan zijn dat je dierenarts hiervan afwijkt)

Eerst wordt het konijn onder narcose gebracht. Er kan een gasnarcose (Isofluraan) worden gebruikt, maar vaker gebruikt men een priknarcose (Dormitor en Ketamine). Sommige dierenartsen castreren met een plaatselijke verdoving. Om te zorgen dat het konijn zich stilhoudt wordt hij in een soort trance gebracht.

Wanneer de narcose begint te werken wordt het konijn op zijn rug gelegd. Het haar rond de geslachtsdelen wordt voorzichtig weggeschoren en het hele gebied wordt gedesinfecteerd. Dan wordt er een snee gemaakt door de huid van de balzak, zodat de testikel kan worden verwijderd. Daarna wordt hetzelfde aan de andere kant gedaan.

Meestal worden dan de snedes weer netjes dichtgehecht. Andere dierenartsen plakken de snee dicht met een speciale lijm.

Dan wordt het konijn weer bijgebracht, en mag hij lekker uitslapen in een hokje tegen een warme kruik aan. Zijn temperatuur wordt goed in de gaten gehouden en zodra hij goed wakker is en wat heeft gegeten mag hij weer naar huis.

[door naar nazorg]

[terug naar boven]

Zo ga een sterilisatie bij een vrouwtjes konijn

(let op: dit is een algemene beschrijving, het kan zijn dat je dierenarts hiervan afwijkt)

Voor de operatie wordt het konijn goed onderzocht of ze wel gezond is. Daarna krijgt ze een narcose. De veiligste narcose is gasnarcose, omdat dit gemakkelijker is te doseren en je konijn er weer sneller van wakker wordt. Na een geïnjecteerde narcose voelt een konijn zich vaak erg dronken, waardoor ze geen zin heeft om te eten.

Het konijn wordt op een warmtematje gelegd en de buik wordt geschoren en ontsmet. Daarna wordt de blaas voorzichtig leeggedrukt, zodat er geen urine meer in zit. Dan wordt een snee in de buik gemaakt. Deze snee is een paar centimeter lang. De eierstokken en de baarmoeder worden opgezocht en voorzichtig verwijderd nadat de bloedvaten zijn gesloten.

Daarna wordt de buik laag voor laag gehecht. Eerst wordt de buikwand gehecht, dan het onderhuidse weefsel en ten slotte de huid. [Lees hier meer over hechtingen]

Als het konijn onder narcose is gebracht via een injectie, dan krijgt het konijn na de operatie meestal weer een prikje om wakker te worden. Bij gasnarcose is dat niet nodig; de gastoevoer wordt afgesloten en het konijn krijgt dan eventjes wat extra zuurstof om wakker te worden. Daarna mag ze verder bijkomen in een hokje. Daar ligt ze lekker warm ingepakt in een dekentje en een warme kruik. Het is belangrijk dat de lichaamstemperatuur goed in de gaten wordt gehouden. En dat men goed oplet of er geen bloedvaten lekken.

Het is het beste als je konijn na de operatie nog wat onderhuids vocht krijgt toegediend. Om zo al het vocht dat verloren is gegaan tijdens de operatie weer aan te vullen.

Zodra het konijn weer goed wakker is en wat heeft gegeten, kan ze weer naar huis. Neem een warme kruik mee als je haar op gaat halen, zodat ze daar onderweg lekker tegenaan kan zitten, want een konijn kan haar lichaamstemperatuur na een narcose zelf niet goed regelen.

[terug naar boven]

Na de operatie

Voordat je je konijn gaat ophalen moet je al voorbereidingen treffen.

Een konijn moet na de operatie altijd een tijdje binnen in een hok gehouden worden. Maak het hok goed schoon en leg een schone oude handdoek op de bodem. Hooi of stro op de bodem kan de wond laten irriteren.

Na een operatie kan je konijn waarschijnlijk niet goed uit een flesje drinken, dus zorg voor een laag bakje met water. Leg ook wat hooi in een hoek en zet een bakje konijnenvoer klaar.

Omdat een konijn na een narcose niet goed zijn lichaams-temperatuur kan regelen, moet je je konijn goed warm houden. Zet de kachel hoog en geef je konijn een kruik of nog beter een Snugglesafe heatpad. Doe altijd een doek om de kruik, anders is het te warm. Een warmtelamp is ook een goede warmtebron, maar zorg dat het konijn ook uit het licht kan gaan zitten als het te warm wordt.

Het konijn moet na de operatie zo snel mogelijk gaan eten. Het is namelijk belangrijk dat de maag of de darmen niet leeg raken. De meeste mannetjes vallen bij thuiskomst meteen aan op het eten dat je voor hem klaar hebt gezet, maar vrouwtjes komen meestal minder snel op gang. Leg daarom wat groenvoer vlak voor haar neus, of pest haar er een beetje mee. Je hebt een grote kans dat ze het dan pakt en gaat eten. De meeste konijnen eten liever groentes dan konijnenvoer na een operatie.
Als je konijn niet zelf wil gaan eten, en het langer dan 12 uur is geleden dat je konijn voor het laatst heeft gegeten, dan zul je moeten gaan dwangvoeren.

Pijnstillers zijn erg belangrijk na een castratie of sterilisatie. Het zorgt ervoor dat het konijn zich goed voelt. Bij de dierenarts krijgt je konijn vaak wel een injectie met een pijnstiller, maar die werkt maximaal 12 uur lang. Daarna kan je konijn nog erg pijn hebben, dus het is belangrijk dat je pijnstillers (Metacam, Carprofen of Tolfedine) meekrijgt van de dierenarts. Een konijn met pijn zal niet willen eten, en de stress van de pijn kan een negatieve invloed op de darmfunctie hebben.

Sommige dierenartsen geven expres geen pijnstillers zodat het konijn pijn heeft en rustig blijft liggen. Dit is een erg barbaarse methode die nergens voor nodig is. Hou het konijn minstens een week in een hok, zodat hij zich niet zoveel kan bewegen. De wond krijgt dan voldoende rust om goed te helen. Laat het konijn niet loslopen, want dan kan het in de buik gaan bloeden of je hebt kans dat een van de hechtingen uitscheurt.

Als je konijn bovenhuidse hechtingen heeft, dan mogen die er na een dag of 10 uitgehaald worden. Sommige konijnen bijten aan de bovenhuidse hechtingen. Als de wond open gaat staan, dan moet het meteen opnieuw gehecht worden bij de dierenarts. Ziet de wond er gewoon netjes uit, dan hoef je niet terug naar de dierenarts.

Belangrijk: is je konijn erg lusteloos na de operatie, heeft het konijn een ondertemperatuur of krijg je hem niet aan het eten, bel dan altijd een dierenarts voor advies.

Lees meer over de verzorging van een ziek konijn

[terug naar boven]

 
Reacties (2)
reactie op verhaal 2 vrouwtjes van Karin van Haaften
2 donderdag 24 juni 2010 16:07
Inge Stevens
Zet ze zeker even apart. Ze hebben allebei een wond en de ene kan daar beter tegen dan de ander. Door pijn kunnen de konijnen nogal heftig op elkaar reageren of op alles om hen heen. Wacht tot ze beiden genezen zijn. Laat ze wel elke dag even samen los om te kijken hoe dat gaat. Als je ze bij elkaar laat kan dit gevolgen hebben voor hun vriendschap in de toekomst en gaat de ene de baas over de ander spelen. Het gedupeerde konijn wordt vals, vooral als ze weer terug in de kooi moet. Dan zal ze zich steeds heviger verzetten.
Als de wonden genezen zijn, kunnen ze gewoon weer terug bij elkaar. Zet ze wel apart maar zorg dat ze vlak bij elkaar staan. Geef ze allebei evenveel aandacht. Succes! Groetjes, Inge
gedrag
1 donderdag 12 november 2009 21:45
karin van haaften
wij hebben 2 vrouwtjes, even oud, gelijk aangeschaft. Kunnen het uitstekend met elkaar vinden. Deze week hebben we ze laten steriliseren. Ze zijn nu ruim 6 maanden. Gingen flink puberen; sproeien, paren, onzindelijk etc. Operatie goed verlopen. We zijn nu 4 dagen verder en hebben ze nu voor het eerst apart. Reden: Eén wil continue bij de ander aan de wond likken. Dit wordt niet toegelaten en vervolgens "breken" ze de kooi af. Lijkt of de zelfs één bang is van de ander. Hoe nu verder??

Voeg uw reactie toe

Uw naam:
Uw e-mailadres:
Onderwerp:
Reactie:



Copyright © 2002-2012 - Stichting Konijnenopvang 'de Hoge Hoed'