Gedrag Gedrag Algemeen Wat zien konijnen?
Afdrukken E-mail

 Wat zien konijnen?

vertaling van What do rabbits see?, door Dana Krempels, Ph. D.

Veel konijnenverzorgers vragen zich af hoe de wereld eruit ziet door de ogen van een konijn. Vragen als "Waarom is het voor een konijn zo moeilijk om het eten te vinden terwijl dat recht voor hun neus ligt", "Waarom schrikt mijn konijn zo snel als ik de kamer in kom met een plastic tas?" en " Kan een konijn kleuren zien?" worden vaak gesteld.

De ogen

Voordat bovenstaande vragen beantwoord kunnen worden, zul je je moeten realiseren dat een konijn heel anders ziet dan de mens. Wij mensen hebben net als apen onze ogen aan de voorkant van ons hoofd, waardoor wij driedimensionkonijn kijkenaal kunnen zien. Ook kunnen wij heel goed kleuren onderscheiden. Dit stamt nog af van onze voorouders, zij konden op deze wijze rijp fruit en lekkere bloemen onderscheiden van de andere planten.

De ogen van het konijn zijn echter niet ontworpen om goed voedsel te kunnen vinden of om voort te bewegen, maar om snel en efficiënt roofdieren te kunnen zien aankomen vanuit bijna alle kanten. De ogen zijn hoog aan de zijkant van de kop geplaatst, waardoor het konijn bijna 360 graden in de rondte en ver omhoog kan kijken. Dit alles zonder daarvoor zijn kop te hoeven draaien. Doordat konijnen verziend zijn, kunnen zij van een vliegtuig schrikken, dat wij mensen amper kunnen zien. Elke beweging kan namelijk een roofdier zijn.

Het nadeel van deze oogstand is dat ze niet recht vooruit kunnen zien, daar hebben zij een zogenoemde blinde vlek. Daarom kunnen konijnen dus geen voedsel vinden dat vlak onder hun neus ligt, of schrikken zij van een hand die ze van voren nadert. De blinde vlek wordt gecompenseerd door hun snorharen en hun lange oren, waarmee ze goed kunnen horen. Om driedimensionaal te kunnen zien, moet het blikveld van beide ogen elkaar een stuk overlappen. Konijnen kunnen dus geen diepte zien. Als je konijn je van de zijkant aankijkt met het hoofd schuin, dan kijkt hij je in feite zo recht mogelijk aan.

Kleuren

Over het algemeen hebben gewervelde dieren twee soorten lichtgevoelige cellen op hun netvlies; staafjes en kegeltjes. De kegeltjes zorgen voor een scherp beeld met een hoge resolutie en, wanneer er meerdere type kegeltjes aanwezig zijn, zorgen ze er ook voor dat je meerdere kleuren licht kunt onderscheiden. Wij mensen hebben drie soorten kegeltjes waarmee we alle kleuren in het rode, blauwe en groene gedeelte van het kleurenspectrum kunnen zien. Samen zorgen de kegeltjes ervoor dat we alle kleuren van de regenboog kunnen zien.

De andere lichtgevoelige cellen, de staafjes, zorgen ervoor dat je goed kunt zien in het donker, maar geven een onscherp 'korrelig' beeld. Konijnen hebben in verhouding tot mensen veel meer staafjes. Een konijn kan in de schemer dus veel beter zien, maar wat ze zien is onscherp en 'korrelig'.

Uit gedragsstudies, die in de jaren zeventig plaatsvonden, blijkt dat konijnen moeite hebben om kleuren van elkaar te onderscheiden en dus vrijwel kleurenblind zijn. Ze kunnen enkel groen en blauw van elkaar onderscheiden, hoewel ze deze kleuren waarschijnlijk anders zien dan wij. Waarschijnlijk hebben konijnen slechts twee type kegeltjes.

Wat een konijn ziet

Nu vraag je je misschien af of je konijn jou goed kan zien of dat je enkel een grote vlek bent. Door middel van onderstaand voorbeeld probeer ik dit uit te leggen.

Terwijl je deze pagina leest, gebruik je een heel klein gedeelte van je netvlies, het fovea genaamd, om naar de letters te kijken. In dit gedeelte zitten heel veel kegeltjes, zodat je alles scherp en met een hoge resolutie kunt zien.

Konijnen hebben ook kleine gebieden met meer kegeltjes dan staafjes. Maar deze gebieden bevatten veel minder kegeltjes dan het fovea bij de mens. Het beeld dat een konijn heeft is een stuk 'korreliger' dan bij de mens, maar voor een konijn is het voldoende. Dit 'korrelige' beeld in combinatie met jouw stemgeluid, manier van bewegen en je lichaamsgeur stelt je konijn in staat om jou te onderscheiden van andere mensen, mits je geen tas draagt waardoor je lichaamsvorm totaal verandert.

Nu je wat meer begrijpt over hoe konijnen de wereld zien, zul je waarschijnlijk het gedrag ook beter kunnen begrijpen en hierop je eigen gedrag kunnen aanpassen, zodat iedereen gelukkiger is. Wees je hier bewust van zodra je konijn je aanstaart met die diepe ogen.

 

Copyright 1998 - Dana Krempels
 

Voeg uw reactie toe

Uw naam:
Uw e-mailadres:
Onderwerp:
Reactie:



Copyright © 2002-2012 - Stichting Konijnenopvang 'de Hoge Hoed'